Menu

  • Wydarzenia
  • Sport
  • Biznes
  • Kultura
  • Beskidy 112
  • Przyroda
18.11.2026 17:31
Autor: RED.
Kategoria: Zdrowie

W szkołach po kontroli plecaków. Dyrektor: to nie one są za ciężkie, tylko dzieci

Kontrola wagi szkolnych tornistrów miała pokazać, czy uczniowie noszą zbyt duże obciążenie. Wyniki zwróciły jednak uwagę także na inny problem: masę ciała samych dzieci. Jeden z małopolskich dyrektorów w rozmowie z Medonetem pokazuje to na prostym rachunku. — Dam takie zadanie matematyczne, prosta proporcja. Plecak jednego z chłopaków w mojej szkole to 6 proc. jego wagi, czyli bardzo w normie. Ale ten plecak waży 8 kg. To ile waży uczeń? — pyta w rozmowie z Medonetem jeden z dyrektorów szkół w Małopolsce. Z wyliczenia wychodzi ponad 130 kg.

— Choć z początku byłem bardzo sceptyczny, teraz widzę sens we wprowadzeniu nowej diety do szkół. Jestem za — deklaruje dyrektor szkoły. Ten sam rozmówca wcześniej na łamach Medonetu krytykował nowe reguły żywienia w szkołach i przedszkolach, oparte na założeniach tak zwanej diety planetarnej. Przekonywał wówczas, że uczniowie wyrzucają jedzenie do ustawionych pojemników, ponieważ posiłki im nie smakują.

Małopolska szkolna stołówka

— Jakieś "breje", makaron ze szpinakiem, albo zupa z ciecierzycą, bez przypraw, tego nie da się jeść — mówił wtedy. 

Obecnie jego ocena jest inna.

— Moje kucharki nauczyły się gotować według tej diety, stosują triki. Zamiast ryby w panierce mamy fishburgery, zamiast makaronu z serem jest "francuskie spaghetti", a w ciasto pierogowe upychają zamiast mięsa różne pasty z warzyw strączkowych i nadają wykwintne albo śmieszne nazwy: "pierogi Jasia Fasoli", albo "ravioli z pomidorowym ragout". Kwestia ciekawej, modnej nazwy i sposobu podania robi swoje — opowiada.

— Nawet czasem stosujemy zamiast zwykłych stołówkowych talerzy takie kubełki jak w chińskich restauracjach na wynos. Wcale nie jest to drogie. I wtedy strączkowe z makaronem i kapustą schodzą jak woda, a nie są to już wtedy zwykłe łazanki — śmieje się. — Uważam, że jednak zdrowe żywienie jest naszym dzieciom pilnie potrzebne. Bo kiedy zobaczyłem wyniki badania sanepidowskiego, przeraziłem się — dodaje.

Sanepid i waga uczniów

Po kontroli okazało się, że w wielu przypadkach problem nie polegał wyłącznie na nadmiernej wadze tornistrów. Skoro plecak mieścił się w normie procentowej, a mimo to ważył 8 kg, oznaczało to bardzo wysoką masę ciała ucznia. Nastolatek ważący 130 kg nie był przy tym rekordowym przypadkiem. — Akurat jednego ucznia z otyłością w dniu kontroli sanepidu nie było w szkole. — Według pomiaru pielęgniarki szkolnej z początku roku waży sporo ponad 140 kg — zdradza dyrektor.

Inspekcja sanitarna od wielu lat zwraca uwagę, że dzieci nie powinny codziennie dźwigać zbyt ciężkich plecaków. Taki nawyk, jak ostrzega Sanepid, może sprzyjać wadom postawy oraz dolegliwościom kręgosłupa.

Zgodnie z rekomendacjami Głównego Inspektoratu Sanitarnego masa tornistra powinna stanowić od 10 proc. do 15 proc. masy ciała ucznia, przy czym granica zależy od wieku dziecka. Jeśli uczeń waży 30 kg, jego plecak nie powinien być cięższy niż 4,5 kg.

Dane Głównego Inspektoratu Sanitarnego

W skali kraju pod nadzorem Państwowej Inspekcji Sanitarnej pozostaje 13 340 szkół podstawowych.

— W ramach prowadzonych działań skontrolowano dotychczas łącznie 3281 placówek (25 proc.) w całym kraju. Podczas poprzedniego etapu skontrolowano 22 proc. placówek — mówi Marek Waszczewski, rzecznik prasowy Głównego Inspektoratu Sanitarnego.

W tegorocznym sprawdzaniu obciążenia tornistrami uwzględniono 120 tys. 509 uczniów z całej Polski, co odpowiada 46 proc. badanej grupy.

— Stwierdzono, że waga tornistrów u 70 tys. 190 uczniów (58 proc.) była niższa niż 10 proc. masy ciała ucznia, u 38 tys. 960 uczniów (32 proc.) wynosiła pomiędzy 10 proc. i 15 proc. masy ciała, natomiast w 11 tys. 489 przypadkach (10 proc.) waga tornistra przekraczała 15 proc. masy ciała ucznia.

— Zauważamy, że działania podejmowane na początku roku szkolnego skutkują poprawą w drugiej jego połowie — zaznacza Marek Waszczewski.

Medonet pyta pediatrę

Kontrola pokazała jeszcze jeden wymiar sytuacji w polskich szkołach. Tornistry bywają ciężkie, ale nierzadko mieszczą się w sanepidowskich limitach, ponieważ wysoka jest masa ciała dzieci. Dla Medonetu ocenia to lek. Magdalena Marciniszyn, pediatra zajmująca się leczeniem otyłości u dzieci i młodzieży.

— Zwróćmy uwagę, że dzieci z nadmiarem masy ciała zazwyczaj już mają mechaniczne powikłania choroby otyłościowej, takie jak koślawość kolan, płaskostopie, skrzywienie kręgosłupa czy bóle kolan. Gdy do tego dodamy zbyt ciężki plecak, nawet jeśli jego waga jest w granicach 10—15 proc. masy ciała ucznia, to obciążenie układu kostnego, mięśniowego i krążenia dodatkowo się zwiększa. Masa ciała i zawartość uczniowskiego plecaka to jedno, a konsekwencje zdrowotne otyłości to poważny problem medyczny. — zauważa ekspertka.

Otyłość wśród dzieci i nastolatków w Polsce oraz na świecie w 2026 r. ma skalę poważnego kryzysu zdrowotnego.

Polska w danych WHO

Z badań Narodowego Centrum Edukacji Żywieniowej wynika, że polskie dzieci przybierają na wadze najszybciej w Europie. Nadmierną masę ciała ma ponad 2 mln uczniów, a każdego roku przybywa 400 tys. dzieci i młodzieży z nadwagą albo otyłością. Polska jest już określana jako jeden z krajów, w których wystąpiła epidemia nadwagi i otyłości.

Międzynarodowe badanie Światowej Organizacji Zdrowia COSI, czyli Childhood Obesity Surveillance Initiative, prowadzone w Polsce od 2015 r., pokazuje skalę problemu wśród najmłodszych uczniów. Nadwaga lub otyłość dotyczy 27,6 proc. siedmiolatków, 32,5 proc. ośmiolatków oraz 34,8 proc. dziewięciolatków. Nadmierna masa ciała częściej występuje u chłopców niż u dziewcząt.

Na tle 47 państw europejskiego regionu Polska zajmuje 8. miejsce pod względem odsetka dzieci w wieku od 7 do 9 lat z nadmierną masą ciała. Według kryteriów Światowej Organizacji Zdrowia problem obejmuje co trzeciego ośmiolatka, czyli 33 proc. tej grupy, a otyłość ma 15 proc. dzieci.

Nowe wytyczne WHO

Przed kilkunastoma dniami Światowa Organizacja Zdrowia opublikowała pierwsze globalne zalecenia dotyczące leczenia otyłości u dzieci i młodzieży.

Najważniejszym elementem dokumentu jest łączenie zmian w sposobie odżywiania, aktywności fizycznej oraz pracy nad zachowaniami zdrowotnymi. Leki i operacje bariatryczne u nastolatków zostały dopuszczone jedynie w określonych przypadkach.

Według danych Światowej Organizacji Zdrowia w 2024 r. z otyłością żyło około 170 mln dzieci i młodych osób w wieku 5-19 lat. W tej grupie było 70 mln dzieci od 5 do 9 lat oraz 100 mln nastolatków między 10 a 19 rokiem życia. Od 1990 r. skala zjawiska w tej kategorii wiekowej wzrosła czterokrotnie, ponieważ udział przypadków zwiększył się z 2 proc. do 8 proc.

Farmakoterapia według WHO

Światowa Organizacja Zdrowia podkreśla, że otyłość nie jest wyłącznie kwestią nadmiernej masy ciała. To przewlekła, nawracająca choroba, która wymaga leczenia i stałej opieki. Jej konsekwencje zdrowotne mogą występować już u dzieci, a wśród nich znajdują się między innymi wyższe ryzyko cukrzycy typu 2 oraz chorób sercowo-naczyniowych.

Specjaliści zaznaczają, że terapia nie powinna ograniczać się do redukcji masy ciała. Równie istotne są poprawa zdrowia, sprawności, samopoczucia oraz jakości życia młodego pacjenta.

W dokumencie wskazano również, w jakich okolicznościach przy leczeniu otyłości dzieci i młodzieży można rozważać farmakoterapię oraz leczenie chirurgiczne.

U dzieci od urodzenia do 9 lat Światowa Organizacja Zdrowia nie zaleca leków przeciwotyłościowych, operacji bariatrycznych ani urządzeń stosowanych w celu zmniejszenia masy ciała.

Odmienne zasady dotyczą nastolatków od 10 do 19 lat. Zatwierdzone preparaty przeciwotyłościowe mogą zostać wzięte pod uwagę dopiero wtedy, gdy kompleksowy, nadzorowany program zmiany stylu życia nie przyniósł oczekiwanych rezultatów.

Leczenie bariatryczne może być natomiast rozważane u nastolatków z ciężką otyłością, ale wyłącznie po spełnieniu ściśle określonych warunków.

 

źródło: medonet.pl

Copyright ©2026 Beskidy News


pełna wersja